Yankısız Sadalar / Fuat Çomaklı

  • Post author:
  • Post last modified:
  • Post category:Blog
  • Post comments:0 Yorum

Gür bir sedayla uzak ufuklara seslenmek kolaydır; asıl erdem ise kor ateşin tam düştüğü yerde, en yakınındakine karşı dahi bütün bedelleri göze alarak hakikati fısıldayabilmektir.

Hakikat, gök kubbeyi çınlatan yüksek perdeden haykırışlarla değil, uğruna ödenen sessiz bedellerle ölçülür. Sesin gürlüğü çoğu zaman sözün ağırlığından ziyade, konuşanın sığındığı o korunaklı konfor alanının genişliğinden beslenir. İnsan, kendisine hiçbir faturası kesilmeyecek doğruları dile getirirken cesaret maskesini takınmakta hiç zorlanmaz. Oysa ahlak dediğimiz o kadim ve nazenin ölçü, tam da insanın rahatını bozduğu, dünyevi çıkarlarını sarstığı ve onu kendi vicdanının aynasıyla yüzleşmeye zorladığı yerde gerçek ruhuna kavuşur.

Çağımızın en hazin çelişkilerinden biri, yanı başımızdaki haksızlıklara karşı lal kesilirken, rüzgârı bile bize değmeyen uzak diyarların meseleleri için en keskin ve süslü cümleleri kurabilmektir. Kendi mahallesindeki, çevresindeki ya da kendi safındaki eğriliğe tek bir kelam edemeyenlerin, kilometrelerce ötedeki adaletsizlikler üzerine gür sesle nutuklar atması, yalnızca naif bir samimiyet yanılsamasıdır. Uzaklara seslenmek maliyetsizdir; orada incinecek bir hatır, bozulacak bir menfaat dengesi ya da yitirilecek bir makam yoktur. Oysa gerçek merhamet, yalnızca uzağın acısına iç geçirmek değil, hemen yanımızdaki mağdurun da gözlerinin içine bakarak hakkını savunabilmektir. Zira risk almadan sergilenen her duyarlılık, zamanla vicdanı uyutmanın en konforlu ninnisine dönüşür.

Ah, bir de çıkar sofrasından pay kapmak uğruna yalana ve yanlışa omuz verenler vardır ki, onların hikâyesi yüreklerde daha derin bir sızı bırakır. Makam ve ikbal hatırına zehri şifa niyetine sunan, batıla hak libası giydiren o sözde ilim ehli, hakikatin zarif yüzüne en ağır gölgeyi düşürür. İrfanın sustuğu, vicdanın boynunu büktüğü o karanlık eşikte; onlar artık alçaklık sıfatına bile sığmayan, bizatihi çukurun kendisi olmuş bir zümreye dönüşürler. İşte burası; kelimelerin anlamını yitirdiği, hakikatin boğulduğu ve insanlığın kendi onuruyla birlikte en derin dibe sukut ettiği o meşum uçurumdur.

Bedeli göze alınmayan hiçbir söylemin hakikat terazisinde gerçek bir ağırlığı yoktur. Sevdiklerini incitmekten, kalabalıklardan dışlanmaktan yahut sahip olduğu imtiyazları yitirmekten korkarak yutulan her doğru, uzaklara savrulan binlerce gösterişli sözün samimiyetini soldurur. Çünkü bir kelamın kıymeti, yalnızca hangi zarafetle söylendiğiyle değil, onu söyleyenin gerektiğinde neleri feda edebildiğiyle ölçülür. Bedelsiz konuşmak, boşlukta dağılan yankısız bir sada üretir; ne muhatabının gönlünde derin bir iz bırakır ne de insanlık onuruna kalıcı bir nakış işler.

Asıl erdem ve gerçek hakkaniyet, insanın en yakınındakine dahi bütün fırtınaları göze alarak doğruyu söyleyebilmesidir. Kendi kapısının önündeki karanlığa göz yumup ufuktaki aydınlıklara parmak sallayanların sesi, hakikatin değil, yalnızca kendi avuntularının titrek akisleridir.

Unutulmamalıdır ki hakikat, gerektiğinde bedeli ödenen tek bir cümlede çiçek açar; bedelsiz söylenen binlerce süslü söz ise rüzgârda savrulan yankısız bir sadadan ibaret kalır.

Yazan: Fuat ÇOMAKLI

Bir yanıt yazın